Hoogbegaafdheid

Over hoogbegaafdheid bestaan veel misverstanden. Misschien wel het grootste misverstand is: ‘Als je hoogbegaafd bent, ben je een soort professor met een heel hoog IQ.’ Punt.

Hoewel hoogbegaafden inderdaad een IQ hebben van >130, is dat slechts één van de kenmerken van hoogbegaafdheid. Het is dus niet zo dat iedereen met een IQ van 130 of hoger, hoogbegaafd is!

Graag leg ik uit wat hoogbegaafdheid precies is.

Wat is hoogbegaafdheid?

Hoogbegaafden hebben de aangeboren vermogens om op meerdere vlakken iets heel goed te kunnen. Hoogbegaafdheid is een combinatie van:

  • Een IQ van 130 of hoger;
  • Bovengemiddelde of buitengewone capaciteiten;
  • Creativiteit en fantasie;
  • Motivatie/doorzettingsvermogen;
  • Invloed leer- en leefomgeving.

Daarnaast zijn hoogbegaafden extreem gevoelig op tenminste drie van deze vijf gebieden:

  1. Emotioneel;
  2. Beeldend (gebruik van metaforen);
  3. Intellectueel;
  4. Zintuigelijk;
  5. Psychomotorisch.

Hoogbegaafden zijn leergierig, in staat om vindingrijke, creatieve oplossingen te bedenken en ze zijn zeer gemotiveerd om een taak te volbrengen (mits de taak hen interesseert!).

Soms gaat hoogbegaafdheid samen met een vorm van autisme of met AD(H)D.

Hoogbegaafden kunnen al vroeg goed praten, analyseren, hebben een scherpe blik en zweven soms op eenzame hoogte met hun logisch redenaties en vreemde interesses.

Op sociaal vlak hebben zij het lastiger: hoogbegaafden kunnen de neiging hebben om vrienden te claimen, wat door de andere partij al snel als verstikkend kan worden ervaren. Verder staat de hoogbegaafde snel voorop en heeft altijd een woord klaar: mensen in de omgeving kunnen dat soms als heel vermoeiend ervaren.

Het hoogbegaafde voelt zich vaak eenzaam in de aparte interesses die hij heeft en is geneigd zich terug te trekken. Als er een isolement ontstaat, wordt het extra lastig om nieuwe contacten aan te gaan.

Hoogbegaafdheid en hoogsensitiviteit

Mensen die hoogbegaafd zijn, zijn ook hoogsensitief. Dit komt omdat zij veel meer prikkels uit de omgeving ontvangen dan anderen. Zij zijn dan ook erg gevoelig voor sfeertjes.

Het lastige voor een hoogbegaafde is, om te doseren. Hoewel hij/zij niet overprikkeld wil raken, zoekt hij toch voortdurend naar uitdaging.

Je zit jezelf als het ware in de weg en kan moeilijk balans vinden.

Let op: niet iedereen die hoogsensitief is, is ook hoogbegaafd!

Zoals eerdergenoemd zijn de zintuigen van hoogbegaafde mensen overgevoelig, waardoor licht, geluid en huidcontact intenser binnenkomt dan bij anderen.

Waarom is hulp bij hoogbegaafdheid belangrijk?

Kinderen en jongeren met hoogbegaafdheid hebben een aparte aanpak nodig en handvatten om met hun hoogbegaafdheid te leren omgaan. Hoogbegaafden hebben vaak last van faalangst, kampen met motivatieproblemen en communicatieproblemen en vinden het lastig om met autoriteiten om te gaan. Deze kenmerken kunnen hun dagelijks leven – en misschien wel dat van hun directe omgeving – negatief beïnvloeden.

Het is daarom van belang dat kinderen en jongeren met hoogbegaafdheid worden begeleid, zodat zij hun talenten optimaal kunnen benutten en zodat emotionele blokkades kunnen worden voorkomen.

Vaak wordt ook gedacht dat een hoogbegaafde geen instructies nodig heeft, maar niets is minder waar. Een hoogbegaafde zal weliswaar in veel gevallen zelf kunnen uitzoeken hoe iets werkt; toch blijft ook hij/zij een mens dat nog niet alles weet.

Tot slot kunnen hoogbegaafde kinderen en jongeren (en hun ouders!) wel wat handvatten gebruiken als het gaat om de hoogsensitieve kant van hoogbegaafdheid. Het aanleren van ‘prikkeldosering’ kan een hem of haar nu én later helpen om het hoofd koel te houden.

Geen diagnose

Heb je geen diagnose, maar herken je je wel in bovenstaande beschrijving? Neem gerust contact op! De begeleiding die ik bied, is ook geschikt voor kinderen en jongeren die geen officiële diagnose hebben.

Lees hier 10 weetjes over hoogbegaafdheid